Lớp 11Ngữ Văn

Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong Bài ca ngắn đi trên bãi cát

Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong Bài ca ngắn đi trên bãi cát. Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, chi tiết, đầy đủ từ các bài viết hay, xuất sắc nhất của các bạn học sinh trên cả nước. Mời các em cùng tham khảo nhé!

Dàn ý cảm nhận tâm trạng người lữ khách ngắn gọn

1. Mở bài

Bạn đang xem: Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong Bài ca ngắn đi trên bãi cát

Giới thiệu tác phẩm “Bài ca ngắn đi trên bãi cát”.

2. Thân bài

– Tâm trạng người lữ khách trong 4 câu thơ đầu:

+ Bốn câu thơ miêu tả những bước chân vô định của người lữ khách không xác định được đích đến.

+ Tâm trạng người lữ khách buồn bã, phiền muộn. Ông chán ngán khi nhận ra sự mờ mịt của con đường công danh.

+ Ông bất bình với thực trạng xã hội, bất bình với chế độ chính trị đương thời.

– Tâm trạng của người lữ khách trong 6 câu thơ tiếp theo:

+ Tự trách mình vì không học được phép ngủ để có thể thờ ơ trước cuộc đời, thờ ơ trước sự khổ cực của nhân dân → Nhân cách cao đẹp của nhà nho luôn tỉnh táo trước thời cuộc.

+ Trách mình cứ theo đuổi con đường công danh dù biết đó là con đường nhọc nhằn, gian khổ.

+ Ông đã nêu lên một hiện thực rằng số người chạy theo danh lợi thì vô số còn số người nhận ra danh lợi chỉ là những thứ hư vô, tầm thường thì rất ít

→ Tâm trạng chua xót khi nhận ra con đường công danh đã bị biến tướng và con đường ấy đã gắn liền với thứ lợi danh tầm thường, người ta có thể đua chen, giẫm đạp lên nhau để đạt được mục đích.

– Tâm trạng của lữ khách trong 6 câu thơ cuối:

+ Sự băn khoăn, trăn trở, bế tắc của lữ khách khi đối diện với sự nghiệp công danh.

+ Sự cô đơn của ông khi đối diện với không gian rộng lớn.

+ Dường như ông đã rơi vào con đường cùng khi phải lựa chọn theo đuổi tiếp con đường danh lợi hay từ bỏ nó để có một cuộc đời trong sạch, một nhân cách cao đẹp.

+ Ông loay hoay chưa biết làm sao để thoát ra khỏi thực tại bức bách, ngột ngạt đó.

+ Ông thúc giục bản thân hành động để thay đổi cuộc sống.

3. Kết bài

Cảm nghĩ về nhân vật người lữ khách trong bài thơ.

Cảm nhận về hình tượng nhân vật lữ khách trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên bãi cát –  Bài mẫu 1

Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong bài ca ngắn đi trên bãi cát (ngắn gọn, hay nhất) (ảnh 2)

     Trong thi ca, “lữ khách” là một hình được đắt giá luôn được các nhà thơ biểu đạt một cách hết sức trau chuốc. Theo từ điển, “lữ khách” có nghĩa là người đi xa với mục đích ngao du. Lữ khách đôi khi được đồng nhất với từ “hành nhân”, “ly khách”.

     Qua hình ảnh người lữ khách bước đi trên cát, Cao Bá Quát cay đắng thể hiện bước chân của mình trên đường đời nghiệt ngã.

Bãi cát dài lại bãi cát dài,

Đi một bước như lùi một bước.

     Hình ảnh bãi cát hiện ra trong câu thơ đầu dài đến vô tận. Bãi cát hay cũng chính là dòng sống của nhân gian, cứ hết kiếp đời này tiếp nói kiếp đời khác, nhìn về ngày mai cứ tiếp dài đến vô tận. Không gian, thời gian trải đến vô cùng kiến cho con người choáng ngợp, mất định hướng về sự tồn. Muốn tiến lên phía trước mà sao có cảm giác như đi lùi lại.

     Bước đi trên cát mà như đang đi trên một thảm màu nào đó biến hóa vô lường. Càng dậm mạnh chân, càng thấy mình lún xuống nặng nề hơn. Nhìn mặt trời dần xuống mà bãi cát vẫn còn quá dài, lữ khách bất lực, dòng lệ lã chã rơi:

Mặt trời đã lặn, chưa dừng được,

Lữ khách trên đường nước mắt rơi.

     Cao bá Quát là một người đầy dũng khí. Trước cảnh dân tình khốn khổ, điêu đứng; trên quan, dưới cướp, ông muốn đem tài năng ra giúp đời nhưng không được trọng dụng. Bất mãn với thời cuộc, ông dựng cờ khởi nghĩa. Thế nhưng, lúc bấy giờ, hành động của ông bị xem là phản loạn và bị triều đình trấn áp khốc liệt. Ông càng hành động càng thấy mình sai, hoảng loạn trong niềm tin chính nghĩa. năm tháng trôi qua mà khát vọng vẫn chưa thành hiện thực. Ông thấy mình đơn độc trên đường đời, khóc trong nỗi cô đơn bất tận. khóc vì căm hận, chí lớn chưa thành cũng là khóc vì trong sự nghiệp thiếu người trợ sức cùng kề vai sát cánh vượt qua hoạn nạn. Thiếu niềm tin tưởng vào con người, ông ước mình có được phép tiên để có thể tự mình làm nên việc lớn:

Không học được tiên ông phép ngủ,

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

     Trong khi kẻ anh hùng đang trong gió bụi, ngày đêm lao tâm khổ tứ mong tìm lấy một hướng đi thì những kẻ tầm thường ham danh hám lợi lại miệt mài say trong men rượu. Thiên hạ đều say, chỉ có ông là đang tỉnh. Tỉnh mới thấy cuộc đời bất công cần phải thay đổi. Tỉnh mới thấy phận mình long đong, đời mình trắc trở. Tỉnh mới biết đường đời hiểm nguy, lòng người giả trá:

Xưa nay, phường danh lợi,

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm quán rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?

     Nhìn về phía trước thấy mờ mịt bóng mây. Lữ khách than lên bế tắc: “tính sao đây?” rồi tuyệt vọng, điên cuồng hát vang khúc ca “đường cùng”:

Bãi cát, bãi cát dài ơi!

Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt,

Đường ghê sợ còn nhiều, đâu ít?

Hãy nghe ta hát khúc “đường cùng”,

Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng,

Phía nam núi Nam, sóng dào dạt.

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

     Đường vẫn còn dài, cớ sao Cao Bá Quát lại nói là đường cùng? Đường cùng là bởi đường còn qua xa, một không gian ngút ngàn mở ra trước mắt. Phía Bắc, núi tiếp núi muôn trùng. Phía Nam biển rộng dạt dào sóng vỗ. Có sức phi tường cũng khó vượt qua được. Đường cùng là bởi dẫu có đi tiếp nữa thì biết đi về đâu, bước đường vô nghĩa. Để rồi cuối cùng, nhà thơ buông lời tuyệt vọng:

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

     Đó là một câu hởi thật khó trả lời. Không phải là nên đi tiếp hay nên quay lại mà là anh sẽ chấm dứt sự tồn tại trong tư thế ngẩng cao đầu hay sẽ sống tiếp trong thân phận thấp hèn bị người đời sỉ nhục.

     Trong bài thơ, người lữ khách mang tầm vóc của người anh hùng tràn đầy khát vọng nhưng bất lực trên đường đời. Mỗi câu thơ dồn nén nhiều tâm tư ẩn khuất. Nó như uất hận, muốn gào thét giữa mênh mông đất trời. Đó là một cái tôi cô đơn, tuyệt vọng. Bài thơ là sự xung đột dữ dội cuat tâm thức. Việc bước đi trên cát chỉ là một cái cớ để Cao Bá Quát tự vấn mình và nhận diện thực tại. Ông đã rơi vào trạng thái của kẻ độc hành, một mình bước đi trên cõi đời lạc lõng.

     Đương thời, ông cũng tự cho mình là người học rộng, hiểu cao, thế nên để có người cùng Cao Bá Quát thấu hiểu, đồng cảm, sẻ chia cũng là một điều rất khó. Thế nhưng, cái mà ông muốn nói đến đó chính là thực tại xã hội thối nát nhưng con người hèn kém đã ngủ quên trong mê muội, chấp nhận cuộc sống kém cỏi, điều mà ông không bao giờ dung túng được.

     Bài thơ thể hiện khí phách lẫm liệt của Cao Bá Quát bước trên đường đời vạn khổ. Tuy có chút bi lụy ở cuối bài nhưng cũng không thể làm phai mờ cái tư thế hiên ngang của người anh hùng đầu đội trời, chân đạp đất muốn thay đổi giang sơn nhưng bất thành.

Cảm nhận về hình tượng nhân vật lữ khách trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Bài mẫu 2

     Cao Bá Quát nổi tiếng trong lịch sử không chỉ bởi tài văn hay chữ đẹp hơn người. Đương thời và sau này tôn vinh, ngưỡng mộ ông còn bởi nhân cách cao khiết, khí phách hiên ngang, đặc biệt là tư tưởng tự do, phóng khoáng, hoài bão vượt lên trên những tù túng của thời đại để sống có ích, có nghĩa. Tuy nhiên, sống trong thời kì chế độ phong kiến đang khủng hoảng trầm trọng, Cao Bá Quát sớm phải mang nỗi bi phẫn của người trí thức ôm ấp nhiều lí tưởng lớn cao đẹp nhưng cuối cùng thất vọng và bế tắc trên con đường mình đã lựa chọn. Bài ca ngắn đi trên bãi cát là khúc ca của nỗi niềm bi phẫn ấy.

     Để thể hiện tâm trạng của mình, tác giả đã xây dựng trong tác phẩm hai hình ảnh giàu ý nghĩa: hình ảnh bãi cát và hình ảnh người đi trên bãi cát. Hình ảnh bãi cát trong bài trước hết là hình ảnh có thực, nó gắn liền với hành trình vào kinh ứng thí của nhà thơ. Khi đi dọc dải đất miền Trung, Cao Bá Quát đã bao lần nhìn thấy khung cảnh những cồn cát mênh mông trải dài trong nắng và gió Lào khắc nghiệt, bao lần thấm thía nỗi nhọc nhằn, khổ ải khi bước đi trên cát. Cảnh đó trở thành một ấn tượng đậm nét trong tâm trí nhà thơ và khi đi vào tác phẩm đã mang một ý nghĩa tượng trưng đặc sắc. Những bãi cát dài mênh mông, bãi cát này nối tiếp bãi cát khác – “Bãi cát dài, lại bãi cát dài” – đường công danh mờ mịt nhọc nhằn của tác giả và của bao trí thức đương thời. Con đường ấy kéo dài tưởng như vô tận với biết bao chông gai hiểm trở đang chờ đợi người lữ khách. Cùng với hình ảnh – bãi cát, hình ảnh đường ghê sợ: phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng; phía nam núi Nam, sóng dạt dào là hình ảnh tượng trưng cho con đường đời không lối thoát đang mở ra trước mắt nhà thơ.

     Gắn liền với hình ảnh bãi cát là hình ảnh người đi trên bãi cát. Bãi cát dài mênh mông, vô tận, người lữ hành mải miết, cặm cụi đi trong mệt mỏi đau khổ.

Đi một bước như lùi một bước

Mặt trời đã lặn, chưa dừng được

Lữ khách trên đường nước mắt rơi

     Thấm thía cái nhọc nhằn, gian truân, khổ ải của hành trình đi tìm công danh, đặc biệt ý thức về cái vô nghĩa, phù phiếm của danh lợi, người lữ hành bắt đầu suy ngẫm về con đường mình đã lựa chọn.

Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

Xưa nay, phường danh lợi,

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm quán rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?

     Nỗi băn khoăn càng lớn khi người đi đường nhận rõ thực tại trước mắt mình:

… Đường bằng mờ mịt

Đường ghê sợ còn nhiều đâu ít

Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng

Phía nam núi Nam, sóng dào dạt

     Nên đi tiếp hành trình còn dang dở hay dừng lại, từ bỏ nó? Tính sao đây? Đi tiếp thì không đành mà dừng lại cũng không được. Nỗi trăn trở của nhà thơ đến đây rơi vào bế tắc. Khúc ca cùng đường đã cất lên trong nỗi bi phẫn của một con người đã không thể nào tìm thấy hướng đi như mong muốn giữa cuộc đời mờ mịt. Kết thúc bài thơ là một hình ảnh cũng là một câu hỏi chưa có lời giải đáp: Anh đứng làm chi trên bãi cát? Người lữ hành sau nhiều day dứt, trăn trở cuối cùng vẫn chưa thể có một bước đi dứt khoát nào, đành đứng chôn chân giữa sa mạc cuộc đời.

     Hình ảnh bãi cát và người đi trên bãi cát chính là hình ảnh của nhà thơ cũng như bao trí thức đương thời trong những năm tháng đen tối, mờ mịt của chế độ phong kiến. Dẫu có bế tắc, vô vọng song qua nỗi niềm bi phẫn ấy đã cho thấy dấu hiệu rõ nét của một sự thức tỉnh đáng quý của những kẻ sĩ đương thời trước con đường công danh truyền thống và trước hiện thực xã hội.

     Hình ảnh bãi cát và người đi trên bãi cát là những sáng tạo nghệ thuật đặc sắc, giàu ý nghĩa xuất phát từ hiện thực thiên nhiên, hiện thực xã hội và hiện thực tâm trạng của Cao Bá Quát. Những hình ảnh đó không chỉ góp phần thể hiện những nỗi niềm tâm sự riêng của nhà thơ mà còn phản ánh cảnh ngộ con người một thời, nhiều thời nếu cùng cảnh ngộ. Trong bối cảnh tư tưởng phong kiến bao trùm bóng đen hắc ám của nó xuống tư tưởng con người, bài thơ Bài ca ngắn đi trên bãi cát của Cao Bá Quát thể hiện một sự vận động lớn lao trong tư tưởng nghệ thuật của thời đại.

Cảm nhận về hình tượng nhân vật lữ khách trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Bài mẫu 3

Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong bài ca ngắn đi trên bãi cát (ngắn gọn, hay nhất) (ảnh 3)

     Văn chương là nơi người nghệ sĩ gửi gắm những tâm trạng, nỗi niềm của mình. Đó cũng là nơi mà các nhà văn, nhà thơ thể hiện cái chí của bậc nam tử. Cao Bá Quát cũng là một trong số những nhà thơ ấy. Với bài thơ “Sa hành đoản ca” (Bài ca ngắn đi trên bãi cát), ông đã bộc lộ nỗi niềm trăn trở, sự chán ghét đối với chế độ chính trị đương thời.

     Bốn dòng thơ đầu tiên đã thể hiện hình ảnh người lữ khách với tâm trạng buồn bã, phiền muộn:

“Trường sa phục trường sa

Nhất bộ nhất hồi khước.

Nhật nhập hành vị dĩ

Khách tử lệ giao lạc”.

(Bãi cát lại bãi cát dài

Đi một bước như lùi một bước

Mặt trời đã lặn, chưa dừng được,

Lữ khách trên đường nước mắt rơi.)

     Cao Bá Quát đã nhiều lần vào thi Hội ở kinh đô Huế nên ông đã quen thuộc với những bãi cát chạy dọc nối tiếp nhau ở các tỉnh miền Trung như Quảng Bình, Quảng Trị. Ông đưa những hình ảnh đó vào bài thơ để ẩn dụ cho con đường công danh gian nan, chông gai, vất vả. Các điệp từ “trường sa”, “nhất” được lặp lại gợi ra một không gian rợn ngợp chỉ có các bãi cát nối tiếp nhau. Mỗi bước đi trên cát thật nặng nề, “đi một bước” mà “như lùi một bước”, tiến về phía trước nhưng dường như người lữ khách lại đang ở vị trí ban đầu. Những bước chân của nhân vật trữ tình là những bước chân vô định, không xác định được phương hướng và đích đến. Ông chán ngán khi nhận ra sự mờ mịt của con đường công danh phía trước. Ông bất bình với thực trạng xã hội, bất bình với chế độ chính trị đương thời bởi đó là một xã hội trì trệ, bảo thủ.

     Người lữ khách tự trách bản thân không “học” được “phép ngủ kĩ” của tiên ông để có thể thờ ơ, không quan tâm đến thời cuộc:

“Quân bất học tiên gia mĩ thụy ông

Đăng sơn thiệp thủy oán hà cùng!

Cổ lai danh lợi nhân,

Bôn tẩu lộ đồ trung

Phong tiền tửu điếm hữu mĩ tửu,

Tỉnh giả thường thiểu túy giả đồng”.

(Không học được tiên ông phép ngủ

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!

Xưa nay, phường danh lợi

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm quán rượu

Người say vô số, tỉnh bao người?)

     Nếu có được phép ngủ thì tác giả đã không phải bận tâm đến sự đời, không phải bất bình với thực tại, không lo lắng cho đời sống nhân dân khổ cực. Nhưng suy cho cùng đó cũng chỉ là sự trốn tránh cuộc đời mà Cao Bá Quát thì không phải là con người hèn nhát như vậy. Từ đó cho thấy nhân cách cao đẹp của một nhà nho chân chính. “Trèo non”, “lội suối” là những công việc cực nhọc, lữ khách tự oán trách bản thân cứ mãi theo đuổi con đường công danh dù biết trước đó là con đường nhọc nhằn đầy gian nan. Với các bậc nam nhi thuở xưa thì công danh là con đường duy nhất để họ lập thân, khẳng định tài năng của mình trước thiên hạ:

“Đã mang tiếng ở trong trời đất

Phải có danh gì với núi sông”

               (Nguyễn Công Trứ)

     Bậc nam nhi sẽ có nỗi hổ thẹn lớn nếu không trả được nợ công danh cho cuộc đời:

“Công danh nam tử còn vương nợ

Luống thẹn tai nghe chuyện Vũ hầu”

                       (Phạm Ngũ Lão)

     Cao Bá Quát đã nêu lên thực trạng về số người chạy theo danh lợi thì vô số còn số người nhận ra sự hư ảo của danh lợi thì rất ít. Chẳng vậy mà ông cất lên câu hỏi: “Người say vô số, tỉnh bao người”? Ông chua xót nhận ra con đường công danh bị biến tướng, mọi người lợi dụng nó để làm giàu cho bản thân. Con đường ấy đã gắn liền với thứ lợi danh tầm thường, người ta có thể đua chen, giẫm đạp lên nhau để đạt được mục đích. Họ tranh giành nhau chức quan để hưởng lợi lộc, tiền bạc, vật chất của cải. Thậm chí họ còn dùng những thủ đoạn xảo quyệt hãm hại nhau để tranh giành công danh. Cao Bá Quát đã ngầm so sánh sức cám dỗ của “phường danh lợi” cũng giống như sức cám dỗ của rượu. Men rượu nồng lôi cuốn người thưởng thức khiến người ta có thể say và mất tỉnh táo. Danh lợi cũng vậy, nó khiến con người chìm đắm trong sự đua chen, ích kỉ. Có vô số con người bị danh lợi làm cho mờ mắt nhưng có mấy ai tỉnh táo nhận ra được bản chất của nó? Lữ khách không bị men rượu quyến rũ cũng không bị danh lợi mê hoặc, ông vô cùng tỉnh táo nhưng cũng băn khoăn vì không biết có nên tiếp tục theo đuổi con đường công danh mà mình chán ngán hay không.

     Dường như người lữ khách ấy đã rơi vào tuyệt vọng:

“Trường sa, trường sa nại cừ hà?

Thản lộ mang mang úy lộ đa.

Thính ngã nhất xướng cùng đồ ca,

Bắc sơn chi bắc sơn vạn điệp,

Nam sơn chi nam ba vạn cấp.

Quân hồ vi hồ sa thượng lập”?

(Bãi cát dài, bãi cát dài ơi!

Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt,

Đường ghê sợ còn nhiều, đâu ít?

Hãy nghe ta hát khúc “đường cùng”,

Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng,

Phía nam núi Nam, sóng dào dạt.

Anh đứng làm chi trên bãi cát?)

     Cao Bá Quát đang tự vấn chính mình khi nhận ra con đường dẫn đến công danh không hề bằng phẳng, dễ dàng. Đó là con đường có nhiều hiểm nguy, ghê sợ. Ông rơi vào trạng thái cô đơn, bế tắc khi đối diện với thiên nhiên và cũng là sự bế tắc trước thời cuộc. Không có một con đường nào mở ra hướng giải thoát cho ông bởi bủa vây xung quanh người lữ khách bé nhỏ là núi Bắc, núi Nam trùng điệp, sóng dào dạt. Ông chỉ biết cất lên khúc “đường cùng” để bày tỏ nỗi niềm, tâm trạng. Tác giả đang loay hoay trong sự lựa chọn tiếp tục con đường công danh hay từ bỏ nó để có một cuộc đời, nhân cách trong sạch. Câu thơ cuối bài mang ý nghĩa như một lời thúc giục bản thân hãy hành động để thay đổi, vượt qua thực trạng bức bách, ngột ngạt. Nội dung câu hỏi đó cũng là sự dự báo về quyết định của người lữ khách rằng ông sẽ rời bỏ con đường công danh để chọn cho mình một hướng đi khác, một lí tưởng khác. Khi con đường công danh không còn vẹn nguyên giá trị cao quý, làm quan không còn để giúp dân, giúp nước nữa mà làm quan để tư lợi cá nhân thì không có lí do nào phù hợp để một người bản lĩnh, tài năng, cương trực như Cao Bá Quát tiếp tục theo đuổi?

     Tác giả đã dùng thể ca hành không gò bó, giới hạn về số câu, niêm luật, vần điệu cùng việc sử dụng các hình ảnh tượng trưng để thể hiện tâm trạng của bản thân. Qua đó, bạn đọc thấy được nỗi buồn phiền, bế tắc, chán ngán chế độ chính trị đương thời và sự coi thường “phường danh lợi” của Cao Bá Quát. Đồng thời bài thơ cũng cho thấy hoài bão, lí tưởng của ông.

Cảm nhận về hình tượng nhân vật lữ khách trong bài thơ Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Bài mẫu 4

     Cao Bá Quát là một nhà nho nổi tiếng học giỏi và viết chữ đẹp nhưng rất lận đận về đường công danh. Sống trong cảnh chính quyền phong kiến hà khắc, chuyên chế, áp bức dân lành, ông cũng như những người khác thuộc tầng lớp trí thức, dù có tài nhưng cũng không được coi trọng. “Bài ca ngắn đi trên bãi cát” là một tác phẩm được sáng tác sau khi tác giả đi qua miền Trung, nhìn những bãi cát dài trắng chạy dài vô tận. Đó là bãi cát – hay cũng chính như cuộc đời, như đương công danh mà những người trí thức lúc bấy giờ vẫn đang theo đuổi, nhọc nhằn, mờ mịt.

     Trong thi ca, “lữ khách” là một hình được đắt giá luôn được các nhà thơ biểu đạt một cách hết sức trau chuốc. Theo từ điển, “lữ khách” có nghĩa là người đi xa với mục đích ngao du. Lữ khách đôi khi được đồng nhất với từ “hành nhân”, “ly khách”. Qua hình ảnh người lữ khách bước đi trên cát, Cao Bá Quát cay đắng thể hiện bước chân của mình trên đường đời nghiệt ngã.

“Bãi cát dài lại bãi cát dài,

Đi một bước như lùi một bước”.

     Hình ảnh bãi cát hiện ra trong câu thơ đầu dài đến vô tận. Bãi cát hay cũng chính là dòng sống của nhân gian, cứ hết kiếp đời này tiếp nói kiếp đời khác, nhìn về ngày mai cứ tiếp dài đến vô tận. Không gian, thời gian trải đến vô cùng kiến cho con người choáng ngợp, mất định hướng về sự tồn. Muốn tiến lên phía trước mà sao có cảm giác như đi lùi lại.

     Bước đi trên cát mà như đang đi trên một thảm màu nào đó biến hóa vô lường. Càng dậm mạnh chân, càng thấy mình lún xuống nặng nề hơn. Nhìn mặt trời dần xuống mà bãi cát vẫn còn quá dài, lữ khách bất lực, dòng lệ lã chã rơi:

“Mặt trời đã lặn, chưa dừng được,

Lữ khách trên đường nước mắt rơi”.

     Cao bá Quát là một người đầy dũng khí. Trước cảnh dân tình khốn khổ, điêu đứng; trên quan, dưới cướp, ông muốn đem tài năng ra giúp đời nhưng không được trọng dụng. Bất mãn với thời cuộc, ông dựng cờ khởi nghĩa. Thế nhưng, lúc bấy giờ, hành động của ông bị xem là phản loạn và bị triều đình trấn áp khốc liệt. Ông càng hành động càng thấy mình sai, hoảng loạn trong niềm tin chính nghĩa. năm tháng trôi qua mà khát vọng vẫn chưa thành hiện thực. Ông thấy mình đơn độc trên đường đời, khóc trong nỗi cô đơn bất tận. khóc vì căm hận, chí lớn chưa thành cũng là khóc vì trong sự nghiệp thiếu người trợ sức cùng kề vai sát cánh vượt qua hoạn nạn. Thiếu niềm tin tưởng vào con người, ông ước mình có được phép tiên để có thể tự mình làm nên việc lớn:

“Không học được tiên ông phép ngủ,

Trèo non, lội suối, giận khôn vơi!”

     Trong khi kẻ anh hùng đang trong gió bụi, ngày đêm lao tâm khổ tứ mong tìm lấy một hướng đi thì những kẻ tầm thường ham danh hám lợi lại miệt mài say trong men rượu. Thiên hạ đều say, chỉ có ông là đang tỉnh. Tỉnh mới thấy cuộc đời bất công cần phải thay đổi. Tỉnh mới thấy phận mình long đong, đời mình trắc trở. Tỉnh mới biết đường đời hiểm nguy, lòng người giả trá:

“Xưa nay, phường danh lợi,

Tất tả trên đường đời.

Đầu gió hơi men thơm quán rượu,

Người say vô số, tỉnh bao người?”

     Nhìn về phía trước thấy mờ mịt bóng mây. Lữ khách than lên bế tắc: “tính sao đây?” rồi tuyệt vọng, điên cuồng hát vang khúc ca “đường cùng”:

“Bãi cát, bãi cát dài ơi!

Tính sao đây? Đường bằng mờ mịt,

Đường ghê sợ còn nhiều, đâu ít?

Hãy nghe ta hát khúc “đường cùng”,

Phía bắc núi Bắc, núi muôn trùng,

Phía nam núi Nam, sóng dào dạt.

Anh đứng làm chi trên bãi cát?”

     Đường vẫn còn dài, cớ sao Cao Bá Quát lại nói là đường cùng? Đường cùng là bởi đường còn qua xa, một không gian ngút ngàn mở ra trước mắt. Phía Bắc, núi tiếp núi muôn trùng. Phía Nam biển rộng dạt dào sóng vỗ. Có sức phi tường cũng khó vượt qua được. Đường cùng là bởi dẫu có đi tiếp nữa thì biết đi về đâu, bước đường vô nghĩa. Để rồi cuối cùng, nhà thơ buông lời tuyệt vọng:

“Anh đứng làm chi trên bãi cát?”

     Đó là một câu hởi thật khó trả lời. Không phải là nên đi tiếp hay nên quay lại mà là anh sẽ chấm dứt sự tồn tại trong tư thế ngẩng cao đầu hay sẽ sống tiếp trong thân phận thấp hèn bị người đời sỉ nhục.

     Trong bài thơ, người lữ khách mang tầm vóc của người anh hùng tràn đầy khát vọng nhưng bất lực trên đường đời. Mỗi câu thơ dồn nén nhiều tâm tư ẩn khuất. Nó như uất hận, muốn gào thét giữa mênh mông đất trời. Đó là một cái tôi cô đơn, tuyệt vọng. Bài thơ là sự xung đột dữ dội của tâm thức. Việc bước đi trên cát chỉ là một cái cớ để Cao Bá Quát tự vấn mình và nhận diện thực tại. Ông đã rơi vào trạng thái của kẻ độc hành, một mình bước đi trên cõi đời lạc lõng.

     Đương thời, ông cũng tự cho mình là người học rộng, hiểu cao, thế nên để có người cùng Cao Bá Quát thấu hiểu, đồng cảm, sẻ chia cũng là một điều rất khó. Thế nhưng, cái mà ông muốn nói đến đó chính là thực tại xã hội thối nát nhưng con người hèn kém đã ngủ quên trong mê muội, chấp nhận cuộc sống kém cỏi, điều mà ông không bao giờ dung túng được.

     Bài thơ ngắn đi trên cát thể hiện khí phách lẫm liệt của Cao Bá Quát bước trên đường đời vạn khổ. Tuy có chút bi lụy ở cuối bài nhưng cũng không thể làm phai mờ cái tư thế hiên ngang của người anh hùng đầu đội trời, chân đạp đất muốn thay đổi giang sơn nhưng bất thành.

Trên đây là các bài văn mẫu Cảm nhận hình tượng nhân vật người lữ khách trong Bài ca ngắn đi trên bãi cát do THPT Ninh Châu sưu tầm và tổng hợp được, mong rằng với nội dung tham khảo này thì các em sẽ có thể hoàn thiện bài văn của mình tốt nhất!

Đăng bởi: THPT Văn Hiến

Chuyên mục: Lớp 11, Ngữ Văn 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button