Hóa HọcLớp 12

Tơ capron thuộc loại gì

Câu hỏi: Tơ capron thuộc loại gì? Điều chế tơ capron?

Trả lời: 

– Tơ capron: là một loại poliamit được tổng hợp từ e-amino caproic.

Bạn đang xem: Tơ capron thuộc loại gì

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì

+ Đây là phản ứng tự trùng ngưng của amino axit tương tự như ở tơ enang. Sản phẩm tạo thành là polime có mắc xích có 6 nguyên tử C nên còn gọi là Nilong-6.

+ Các loại tơ poliamit như tơ enang và tơ capron trên đây đều là những hơp chất bền, dai nên được dùng là vải may mặc tốt, hay làm võng nằm, lưới bắt cá, chỉ khâu, các sợi dây thừng,..

+ Cả 2 loại tơ enang và tơ capron đều bền ở nhiệt độ thường. Tuy nhiên khi đốt cháy ở nhiệt độ cao thì tạo thành sản phẩm khí có mùi khai của NH3, các sản phẩm khí khác và chất rắn màu đen mịn là mụi than Cacbon.

Tơ capron là tơ tổng hợp, là các polime được tổng hợp hoàn toàn từ các phản ứng hóa học. Cùng THPT Ninh Châu ôn tập về Một số loại Polime cần nắm vững nhé!

I. Polime

1. Khái niệm

    Polime là những hợp chất có phân tử khối rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên kết với nhau.

    Các phân tử ban đầu tạo nên từng mắc xích của polime gọi là monome.

    Ví dụ: Polietilen (–CH2 – CH2–)n thì –CH2–CH2– là mắc xích; n là hệ số trùng hợp.

    – Chỉ số n gọi là hệ số polime hóa hay độ polime hóa n càng lớn thì phân tử khối của polime càng cao.

2. Phân loại: có thể chia thành 3 loại

    – Dựa vào nguồn gốc:

        + Polime thiên nhiên như cao su, xelulozơ…

        + Polime tổng hợp như polietilen, nhựa phenol-fomanđehit.

        + Polime nhân tạo hay bán tổng hợp như xenlulozơ trinitrat, tơ visco …

    – Dựa vào cách tổng hợp:

        + Polime trùng hợp được tổng hợp bằng phản ứng trùng hợp: (–CH2–CH2–)n và (–CH2–CHCl–)n

        + Polime trùng ngưng được tổng hợp bằng phản ứng trùng ngưng: (–HN–[CH2]6–NH–CO–[CH2]4–CO–)n

    – Dựa vào cấu trúc:

        + Polime có mạch không phân nhánh (PVC, PE, PS, cao su, xenlulozơ, tinh bột…)

        + Polime có mạch nhánh (amilopectin, glicogen)

        + Polime có cấu trúc mạng không gian (rezit, cao su lưu hóa).

3. Danh pháp

    – Tên của các polime được cấu tạo bằng cách ghép từ poli trước tên monome.

    Ví dụ: (–CH2–CH2–)n là polietilen và (–C6H10O5–)n là polisaccarit,…

    – Nếu tên monome gồm 2 từ trở lên hoặc từ hai monome tạo nên polime thì tên monome phải để trong ngoặc đơn.

    Ví dụ: (–CH2–CHCl–)n; (–CH2–CH=CH–CHn–CH(C6H5)–CH2–)n

                    poli(vinyl clorua)                        poli(butađien – stiren)

    – Một số polime có tên riêng (tên thông thường).

    Ví dụ: (–CF2–CF2–)n: Teflon; (–NH–[CH2]5–CO–)n: Nilon-6; (C6H10O5)n: Xenlulozơ;…

II. Tính chất vật lý của polime

    – Polime là những chất rắn, không bay hơi, không có nhiệt độ nóng chảy xác định, không nóng chảy cho chất lỏng nhớt, để nguội rắn lại (chất nhiệt dẻo).

    – Hầu hết polime không tan trong nước.

    – Một số polime có tính dẻo, một số có tính đàn hồi, một số dai, bền, có thể kéo sợi.

III. Tính chất hóa học của polime

1. Phản ứng giữ nguyên mạch polime

    – Các nhóm thế đính vào mạch polime có thể tham gia phản ứng mà không làm thay đổi mạch polime.

    Poli (vinyl axetat) (PVA) tác dụng với dung dịch NaOH:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 2)

    – Những polime có liên kết đôi trong mạch có thể tham gia phản ứng cộng vào liên kết đôi mà không làm thay đổi mạch polime.

    Cao su thiên nhiên tác dụng với HCl:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 3)

2. Phản ứng phân cắt mạch polime

    – Phản ứng thủy phân polieste:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 4)

    – Phản ứng thủy phân polipeptit hoặc poliamit:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 5)

    – Phản ứng thủy phân tinh bột, xenlulozơ

    – Phản ứng nhiệt phân polistiren

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 6)

3. Phản ứng khâu mạch polime

    * Sự lưu hóa cao su:

    Khi hấp nóng cao su thô với lưu huỳnh thì thu được cao su lưu hóa. Ở cao su lưu hóa, các mạch polime được nối với nhau bởi các cầu –S–S– (cầu đisunfua)

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 7)

    * Nhựa rezit (nhựa bakelit):

    Khi đun nóng nhựa rezol thu được nhựa rezit, trong đó các mạch polime được khâu với nhau bởi các nhóm –CH2– (nhóm metylen)

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 8)

    Polime khâu mạch có cấu trúc mạng không gian do đó trở nên khó nóng chảy, khó tan và bền hơn so với polime chưa khâu mạch.

IV. Điều chế polime

    Có thể điều chế polime bằng phản ứng trùng hợp hoặc trùng ngưng

1. Phản ứng trùng hợp

    – Trùng hợp là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monome), giống nhau hay tương tự nhau thành phân tử rất lớn (polime)

    – Điều kiện cần về cấu tạo của monome tham gia phản ứng trùng hợp phải có là:

        + Liên kết bội.

    Ví dụ: CH2 = CH2, CH2 = CH–C6H5

        + Hoặc vòng kém bền

    Ví dụ:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 9)

    * Phân loại:

    – Trùng hợp chỉ từ một loại monome tạo homopolime.

    Ví dụ:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 10)

    – Trùng hợp mở vòng.

    Ví dụ:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 11)

    – Trùng hợp từ hai hay nhiều loại monome (gọi là đồng trùng hợp) tạo copolime. Ví dụ:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 12)

2. Phản ứng trùng ngưng

    – Trùng ngưng là quá trình kết hợp nhiều phân tử nhỏ (monome) thành phân tử rất lớn (polime) đồng thời giải phóng những phân tử nhỏ khác (như H2O, …)

    – Điều kiện cần để có phản ứng trùng ngưng: Các monome tham gia phản ứng trùng ngưng phải có ít nhất hai nhóm chức có khả năng phản ứng để tạo được liên kết với nhau.

    Ví dụ:

[CHUẨN NHẤT] Tơ capron thuộc loại gì (ảnh 13)

 V. Một số loại tơ tổng hợp thưởng gặp

1. Nilon-6,6

nH2N-(CH2)6-NH+ nHOOC-(CH2)4-COOH → (-NH-(CH2)6-NH-CO-(CH2)4-CO-)n + 2nH2O

     hexametylenđiamin       axit ađipic

2. Tơ capron

Trùng hợp caprolactam thu được tơ capron

3. Tơ enang

nH2N-(CH2)6-COOH → (-NH-(CH2)6-CO-)n + nH2O

4. Tơ lapsan  

nHO-CH2-CH2-OH + nHOOC-C6H4-COOH → -(-O-CH2-CH2-OOC-C6H4-CO-)-n + 2nH2O

   etilenglicol            axit terephtalic

5. Tơ nitron hay tơ olon  

nCH2=CH-CN → (-CH2-CH(CN)-)n

Đăng bởi: THPT Văn Hiến

Chuyên mục: Lớp 12, Hóa Học 12

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button