Lớp 11Vật Lý

Trên vành kính lúp có ghi x10 tiêu cự của kính là?

Câu hỏi: Trên vành kính lúp có ghi x10, tiêu cự của kính là:

A. f = 10 (m).

B. f = 10 (cm).

Bạn đang xem: Trên vành kính lúp có ghi x10 tiêu cự của kính là?

C. f = 2,5 (m).

D. f = 2,5 (cm).

Trả lời:

Chọn D

Hướng dẫn: Trên vành kính lúp có ghi x10, tức là độ bội giác của kính khi ngắm chừng ở vô cực là G∞G∞ = 10 với Đ = 25 (cm) suy ra tiêu cự của kính là f = Đ/G = 2,5 (cm).

Cùng THPT Ninh Châu đi tìm hiểu về tiêu cự, và ứng dụng nhé!

1. Tiêu cự là gì (focal length)?

    Tiêu cự chính là mức độ phóng đại mà ống kính đạt được. Tiêu cự được đo bằng khoảng cách (tính bằng milimet) giữa điểm hội tụ của ống kính và cảm biến hình ảnh (tiêu diện).

   Do đó, độ dài tiêu cự được hiển thị bằng một con số, và nó cho bạn biết máy ảnh có thể chụp trong phạm vi cảnh như thế nào.

+ Số độ dài tiêu cự nhỏ, cho góc nhìn rộng hơn và hiển thị nhiều cảnh hơn.

+ Số độ dài tiêu cự lớn, cho góc nhìn hẹp hơn và hiển thị ít cảnh hơn.

Trên vành kính lúp có ghi x10 tiêu cự của kính là? (ảnh 2)

2. Các loại tiêu cự

– Có 2 loại ống kính phổ biến:

+ Ống kính cố định (hoặc ống kính Prime): chỉ có sẵn một tiêu cự, nghĩa là độ dài tiêu cự của ống kính không thể thay đổi, và thường có giá mềm hơn ống kính zoom.

+ Ống kính zoom: có nhiều tiêu cự, cho phép người chụp điều chỉnh linh hoạt độ dài tiêu cự tùy theo nhu cầu chụp ảnh. Dĩ nhiên, giá ống kính zoom cũng khá chát.

– Nếu phân loại tiêu cự máy ảnh theo góc chụp, thì có những loại ống kính sau:

– Ống kính góc cực rộng: Tiêu cự nằm giữa 8 mm và 24 mm

    Người ta gọi ống kính có tiêu cự này là ống kính mắt cá cho vùng quan sát rất rộng. Dù ống kính cho khả năng chụp ảnh 180 độ nhưng làm hình ảnh bị biến dạng nhiều.

– Ống kính góc rộng – tiêu chuẩn: Tiêu cự giữa 24mm và 35mm

     Loại ống kính này cho độ dài tiêu cự nhỏ, góc nhìn rộng và lấy nét được nhiều. Dĩ nhiên vẫn có khả năng làm biến dạng hình ảnh nhưng ở mức độ ít hơn so với loại ống kính góc cực rộng.

– Ống kính tiêu chuẩn: Tiêu cự giữa 35mm và 70mm

     Độ dài tiêu cự này được sử dụng phổ biến hơn, từ việc chụp chân dung cho đến ảnh phong cảnh. Vì cho khả năng hiển thị hình ảnh gần giống với mắt thường nhìn. Đồng thời, còn dễ dàng điều chỉnh theo độ sâu trường ảnh nông – sâu.

– Ống kính Telephoto: Tiêu cự từ 70mm đến 300mm trở lên

    Loại tiêu cự máy ảnh này là lựa chọn lý tưởng để chụp một chủ thể ở xa, hoạt động gần như chiếc kính thiên văn vậy!

3. Tiêu cự có ảnh hưởng như thế nào đối với việc chụp ảnh?

     Tiêu cự là mức độ phóng đại mà ống kính đạt được, nên nó cũng là một trong những yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến việc chụp ảnh. Cụ thể, tiêu cự ảnh hưởng đến một số yếu tố sau:

Góc nhìn

     Độ dài tiêu cự sẽ xác định phạm vi cảnh được thể hiện trên một khung ảnh. Do đó, ống kính có tiêu cự nhỏ (thường gọi là ống kính góc rộng) cho độ sâu trường ảnh rộng. Và ngược lại, ống kính có tiêu cự lớn (hay gọi là ống kính tele) cho độ sâu trường ảnh nhỏ.

Độ sâu trường ảnh

   Tiêu cự ảnh hưởng đến vùng rõ nét của hình ảnh (gọi là độ sâu trường ảnh).

    Chẳng hạn, ống kính tele cho độ sâu trường ảnh lớn, nghĩa là ống kính này có thể tập trung vào vật thể ở rất xa.

Trên vành kính lúp có ghi x10 tiêu cự của kính là? (ảnh 3)

Góc nhìn

    Khi thay đổi tiêu cự thì bạn cũng thay đổi góc nhìn và tỷ lệ hình ảnh khi chụp. Nói một cách dễ hiểu, độ dài tiêu cự nhỏ mang lại góc nhìn rộng, tỷ lệ hình ảnh lớn. Trái lại, độ dài tiêu cự lớn hơn sẽ thu hẹp góc nhìn, giúp phóng to hình ảnh thể hiện một cách chi tiết hơn.

Độ rung

    Khi chụp ảnh, bạn không tránh khỏi việc làm cho ảnh chụp bị mờ do rung lắc. Vì thế, sử dụng ống kính có tiêu cự lớn và kĩ thuật chụp ảnh tốt thì hình ảnh sẽ được cải thiện rất nhiều mà không cần phải dùng đến chân máy.

4. Cách chọn ống kính có tiêu cự phù hợp

    Thấu hiểu được tiêu cự là gì và các loại ống kính có tiêu cự ra sao, thì việc chọn tiêu cự máy ảnh phù hợp cũng là bí quyết giúp bạn có được những bức ảnh như mong muốn.  

    Để chọn ống kính có tiêu cự phù hợp, bạn cần xác định lại chủ đề (nội dung) mà bạn muốn chụp. Chẳng hạn:

Chụp ảnh du lịch

    Bạn chọn ống kính zoom tiêu chuẩn sẽ giúp bạn linh hoạt trong mỗi lần chụp, vì hầu như khi đi du lịch bạn cần tránh mang nhiều thứ cồng kềnh.

Chụp ảnh thể thao

    Chọn loại ống kính zoom Tele là phù hợp nhất để bạn bắt lại những khoảnh khắc các hoạt động thể thao từ xa.

Chụp ảnh phong cảnh

   Để có được những tấm ảnh phong cảnh vừa ý, bạn có 2 loại ống kính phù hợp cho nhu cầu này: ống kính góc rộng (hoặc góc cực rộng) và ống kính tiêu chuẩn.

Chụp ảnh chân dung

   Chọn ống kính có tiêu cự từ 35mm đến 70mm để chụp chân dung thể hiện một cách rõ nét nhất.

Chụp ảnh macro

    Loại ống kính Tele có tiêu cự tối thiểu 200mm sẽ giúp bạn có được những bức ảnh thể hiện rõ các chi tiết một cách tinh tế nhất.

Chụp ảnh kiến trúc

    Hãy chọn một loại ống kính góc rộng tiêu chuẩn để tạo ra độ sâu trường ảnh tốt, giúp bạn chụp được lại toàn bộ không gian một cách đẹp mắt nhất.

Chụp ảnh đường phố

    Bạn có thể chọn loại ống kính cố định tiêu chuẩn để chụp lại những bức ảnh về đường phố. Ngoài ra để thể hiện sự sáng tạo, bạn nên linh hoạt dùng thêm một ống kính zoom tiêu chuẩn để chụp.

Chụp ảnh động vật hoang dã

    Để chụp lại cử chỉ của các động vật hoang dã, bạn nên chọn ống kính zoom tele. Nó cho phép bạn có được những bức ảnh đẹp tự nhiên mà không tác động gì đến sinh hoạt thường ngày của chúng.  

   Cần kiểm tra kích thước cảm biến của máy ảnh, để xem mức độ phù hợp của tiêu cự ống kính.

Ví dụ: Máy ảnh của bạn có hệ số crop 1,5 và bạn chọn ống kính 100mm, thì hình ảnh chụp của bạn thực sự ở 150mm.

     Loại ống kính có tiêu cự 50mm thường được dùng vì cân bằng tốt giữa độ sâu trường ảnh và trường nhìn, cơ bản phù hợp cho mọi nhu cầu chụp

5. Tiêu cự ống kính và những điều cần biết

    Có nhiều cái tưởng chừng như rất quen thuộc nhưng thật ra chúng ta chưa bao giờ hiểu rõ, hiểu đúng về chúng, đơn cử là tiêu cự trong ống kính máy ảnh. Theo cách định nghĩa thông dụng, tiêu cự là khoảng cách tính từ tâm ống kính đến cảm biến hình ảnh (mặt phẳng tiêu) và mỗi ống kính có tiêu cự khác nhau. Nhưng ống kính không phải là một thấu kính đơn mà bao gồm một hệ các thấu kính nên cách xác đinh tiêu cự của ống kính cũng không hề đơn giản.
     Trước hết, để hiểu được khoảng cách đó bắt đầu từ đâu tới đâu, ta phải hiểu rõ và xác định vài điều trên cấu tạo ống kính. Vì gồm nhiều thấu kính đơn cấu thành nên ánh sáng sẽ đi qua nhiều lớp mới vào được ống kính. Trong hệ thấu kính đó, có sáu điểm cơ bản được dùng làm điểm tham chiếu (tiêu điểm phía trước và phía sau, điểm nút chính và phụ). Và với tiêu điểm được đặt ở vô cực, khoảng cách tiêu cự được tính từ điểm chính thứ hai đến tiêu điểm. Vị trí của điểm chính thứ hai cũng không được quy định cụ thể, nó có thể ở bên trong vành ống kính hoặc bên ngoài vành, tùy thuộc vào thiết kế của ống kính. Nó được cho bởi các nhà sản xuất và được đo bằng mm thể hiện rõ trong tên ống kính, ghi trên thân mỗi chiếc ống kính thành phẩm.

Trên vành kính lúp có ghi x10 tiêu cự của kính là? (ảnh 4)

    Nói về tiêu cự, chúng ta có các vấn đề sau: tiêu cự ngắn, tiêu cự trung bình, tiêu cự dài, tiêu cự cố định và tiêu cự thay đổi. Bây giờ sẽ làm rõ từng vấn đề một.

    Trước tiên, chúng ta sẽ nói về tiêu cự ngắn. Tiêu cự nhỏ hơn 35mm được xác định là ngắn. Tiêu cự ngắn cho góc ảnh rộng hơn, thu được nhiều chi tiết vào hình ảnh hơn. Nhưng điều này hạn chế một điểm: với các chủ thể ở xa, bắt buộc người chụp phải tiến sát đến đối tượng mới có thể lấy nét và cho ra hình ảnh rõ ràng. Và trong một vài trường hợp, chúng ta không thể đến gần đối tượng (như sư tử, hổ báo, chim cò trong tự nhiên…), ống kính tiêu cự ngắn lúc đó gần như vô dụng.

     Để khắc phục tình trạng đó, các nhà sản xuất đã bổ sung ống kính tiêu cự dài.  Ống kính được trang bị tiêu cự này thường có góc ảnh hẹp. Bằng cách loại bỏ những chi tiết thừa, ít giá trị xung quanh, nó sẽ làm bật lên được đặc điểm của chủ thể chính, tập trung sự chú ý của người xem. Và cũng giống như tiêu cự ngắn, chúng luôn khiếm khuyết một nửa khi loại bỏ phần lớn các chi tiết có liên quan xung quanh, nhiều trường hợp khiến chủ thể cô đọc và khiến bức ảnh khó hiểu.

   Ở giữa hai giá trị này là mức trung bình tại giá trị 35mm. Ở giữa có nghĩa là nó sẽ trung hòa được các điểm mạnh và điểm yếu cả hai loại kia, dù được việc nhưng nó sẽ không nổi bật tại điểm nào quá mức, cứ trung bình, an toàn như vậy, không tạo được sự đột phá về nghệ thuật cũng như giúp thực hiện các ý tưởng táo bạo.

   Nói về vấn đề này, chúng ta sẽ bàn rộng hơn một chút về sự linh hoạt của dải tiêu cự trong máy ảnh. Nhiều ống kính chỉ cố định một mức tiêu cự, có nghĩa là tiêu cự sẽ không thay đổi trong suốt quá trình chụp, từ mà ta hay nghe/dùng là ống prime hay fixed. Giống như cách đã mô tả ở trên, dùng các ống kính loại này, người chụp sẽ “mệt phờ” vì cứ phải luôn “chạy theo” đối tượng để điều chỉnh hợp lí khoảng cách chụp. Bù lại, do không có sự thay đổi, xê dịch hệ thống thấu kính nên hình ảnh mang lại luôn sắc nét, đạt chất lượng cao với các chỉ số cầu sai, sắc sai ở mức rất thấp. Bên cạnh đó, những ống kính cố định một mức tiêu cự thường có hệ thống thấu kính cấu thành đơn giản hơn, do đó, thiết kế cũng gọn nhẹ và giá thành rẻ hơn những ống kính có dải tiêu cự thay đổi.
     Những ống kính có dải tiêu cự thay đổi thường được gọi với khả năng zoom. Ống kính này mang lại nhiều sự tiện lợi cho người dùng vì sự điều chỉnh linh hoạt dải tiêu cự thích hợp với từng đối tượng, góc chụp và khoảng cách chụp. Để phục vụ cho quy trình hoạt động phức tạp nên hệ thống các thấu kính bên trong cũng “rối rắm” không kém. Ngoài ra, vì không bao quát và cân bằng được giữa việc zoom ra zoom vào và chất lượng hình ảnh nên hình ảnh chụp được từ ống kính này không đảm bảo được chất lượng. Các hiện tượng quang sai, sắc sai, méo hình,nhiễu…xảy ra trong các bức hình là điều thường thấy, ống càng có sự chênh lệch giữa hai mức zoom đầu mút thường là những ống có chất lượng giảm sút nhiều nhất. Những ống zoom đắt tiền chỉ phần nào giảm bớt hiện tượng đó ra khỏi hình ảnh nhưng loại bỏ hoàn toàn chúng là điều không thể.

Đăng bởi: THPT Văn Hiến

Chuyên mục: Lớp 11, Vật Lý 11

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button